Beyin Tümörleri
Her zaman önemli bir sorun olan beyin tümörleri, beyin hücrelerinin anormal büyümesi ve bulunduğu yerde bir bası oluşumudur. Beyin tümörlerinin iyi huylu (kanser olmayan-benign) ve kötü huylu (kanser olan-malign) türleri vardır. Sebeleri tam olarak bilinmesede bazı hasta ve çevre kaynaklı tetikleyicileri vardır. Genel risk faktorları arasında immün sistemi baskılayan hastalıklar , yüksek dozda radyasyona maruz kalmak yada fazla sigra kullanımı sayılabilir. Bir kısım beyin tümörü ise genetik geçiş gösterir.
Tümörler beyinin kendi dokusundan gelişebileceği gibi (primer beyin tümörleri), vücudun herhangi bir yerinde var olan tümörlerin sıçramasıyla da oluşabilir (ikincil beyin tümörleri-metastaz).
Beyinin Kendi Tümörleri
Birincil beyin tümörleri ya beyinin kendi hücrelerinden ya da beyin örtü zarları (meninksler), kranyal sinirler (beyinden kafatası içinde çıkan sinirler), hipofiz bezi veya pineal bez gibi beyin dokusuna yakın bezlerde ortaya çıkar.
- Glial tümörler ( Glioblastom , Astrositom, Oligodendrogliom, Oligoastrositom, Astroblastom, Gliosarkom): Bu grup tümörler, beyinin kendi hücreleri olan ve astrosit ve oligodendrogliosit hücreleri olarak bilinen, hem iyi huylu hem de kötü huylu olabilen tümörlerdir. Bu tümörler hafif (grade 1) yada daha ilerlemiş (grade 4) olabilirler. Grade 1 olması iyi huylu, 4 olması ise en kötü huylu tümör olduğunu gösterir. Bazı beyin tümörleri her zaman kötü huylu (Glioblastom, Gliosarkom ve diğerleri), bazı tümörler ise iyi huylu tümörler (Pilositik Astrositom) olarak kabul edilir. Bazı tümörler ise genellikle iyi huylu olsalar da (Meningiom, Schwannom) bazen daha yüksek derece'li ve daha kötü huylu olabilirler. Tümörlerin büyüme hızları onların patolojik tanılarına bağlı olarak değişebilir. Bu tümörlerin hastalarda şikayet oluşturması, onların hem türü, hem yerleşim yeri, hem de boyutlarına bağlı olarak değişebilir.
- Menengiom: Bu tümörler genellikle beyin ve omuriliği saran zarlardan gelişir. Genellikle iyi huyludurlar, nadiren kötü huylu olurlar. Genellikle yavaş, yıllar içinde büyüyerek bulgu verirler. Gemellikle beyin yüzeyinde kafatası kemiğinin altında yerleşse de, beyinin daha derininde yer alan kafatası tabınında da yerleşebilirler. - Medulloblastom: Çocuklarda en sık görülen kötü huylu beyin tümörlerinden dir. Bu tümörler beynin arka çukurunda başlar ve omurilik sıvısı boyunca yayılma eğilimindedir. Bu tümörler yetişkinlerde daha az görülür.
- Ependimom: Bu tümörler hem beyinde hem de omurilikte olabilir. Bu tümörlerin bir kısmı iyi huylu, bir kısmı ise kötü huylu tümörlerdir. Beyin omurilik sıvısı ile merkez sinir sisteminin başka yerlerine gidip orada tekrarlayabilir.
- Vestibuler Schwannom: Dengeyi ve duymayı kontrol eden sinirlerde gelişen, genellikle iyi huylu tümörlerdir. Yıllar içinde büyür. Denge bozukluğu işitme kaybı yapabilir.
-Kraniofarengiom: İyi huylu tümörler olup, birçok vücut fonksiyonunu kontrol eden hormonları salgılayan beynin hipofiz bezinin yakınında oluşurlar. Yavaş yavaş büyüdükçe, hipofiz bezini ve beynin yakınındaki diğer yapıları etkileyebilir.
-Hipofiz bezi tümörleri (Pitüiter adenomlar):Beynin alt kısmında hipofiz adı verilen salgı bezinden gelişen ve çoğunlukla iyi huylu tümörlerdir. Bu tümörler, hipofiz hormonlarını etkileyebilir. Bu sayede vücudun birçok yerinde belirti verebilir. Bu tümörlerin büyümesi neticesinde görme sinirlerine bası yapıp kısmi ya da tam körlük yapabilir.
Metastatik tümörler
İkincil beyin tümörleri (metastatik tümörler), vücudun başka bir yerinde başlayan ve oradan beyine yayılan kanserden kaynaklanan tümörlerdir. İkincil beyin tümörleri sıklıkla kanser öyküsü olan kişilerde takiplerde rastlansa da, bazen vücudun başka yerinde başlayan bir tümörün ilk belirtisi de olabilir. Yetişkinlerde ikincil beyin tümörleri, beyinin kendi birincil tümörlerinden daha çok yaygındır. Tüm kanserler beyine yayılabilse de, en sık yayılanlar şunlardır: Akciğer kanseri, Meme kanseri, Kalın bağırsak (kolon) kanseri, Böbrek kanseri ve Prostat kanseri.
